پزشکی ورزشی

 

تهيه و تنظيم (تلخيص)

مليكا محصل افشار

سوم رياضي 302

سركارخانم مرندي

دبيرستان فرزانگان

خلاصه جزوه انقباض عضلاني:

موضوعات و مسائلي كه در اين جزوه مورد بررسي اجمالي قرار گرفته اند عبارتند از :

الف: ساختمان عضله اسكلتي – انواع فيبر عضلاني- رگهاي خوني

ب: روند انقباض عضله – منابع انرژي عضله- انواع انقباض عضلاني – جمع انقباضهاي عضلاني- تنوس عضلاني – هيپروتروفي- آتروفي- هيپر پلازي

ج: جهود نعشي

د: خستگي عضلاني – كوفتگي عضلاني- راههاي درمان گرفتگي عضلاني

 

تراكم غلافهاي پيوندي در دو سر عضله بافت سختي بنام تاندون بوجود مي آورد. تاندونها به لايه خارجي استخوانها (ضريع) محكم متصل شده اند و نقش رابط بين عضلات مخطط و استخوانها نداشتند و كنشهاي خيلي شديد توسط ناندونها تحمل و دفع مي شوند. تارهاي عضلاني انسانها و حيوانات يكسان نيستند تارهاي عضلاني به دو دسته تند انقباض يا FT و كند انقباض يا ST تقسيم مي شوند عضلات تند انقباض را عضله سفيد و عضلات غير تند انقباض را عضلات قرمز مي گويند.

فيبرهاي تند انقباض بررسي فعاليتهاي استقامتي كه به تكرار انقباضات در يك مدت طولاني نياز دارند مناسبت بيشتري دارند در حاليكه فيبرهاي FT براي ورزشهاي كه نياز به انرژي عضلاني دارند سازگار مي باشند . مثلا عضلات پاي درندگان سرعت جهان درصد بالايي از فيبرهاي FT دارند.

در مردان و زنان معمولي و كم فعاليت بطور متوسط 3 تا 4 مويرگ هر يك از تارهاي عضلاني را احاطه كرده است در حاليكه اين مويرگها در ورزشكاران 5 تا 7 عدد بيتشر مي باشند. علاوه بر آن انقباض و انبساط پي در پي عضله هنگام فعاليت فشار متناوبي در رگهاي خوني به سوي قلب شده و در نتيجه افزايش ظرفيت خون تازه اي را به عضله برميگرداند همچنين بهم فشردگي سرخرگهاي اندامهاي غير فعال باعث افزايش جريان خون به سمت عضله مي شود.

منبع انرژي عضله:

    منبع انرژي فوري عضله ماده فسفوكراتين است اين منبع انرژي براي فعاليتهاي پرتوان و توان استقامتي كه به انرژي زياد در كوتاه مدت (حدود 8-7) ثانيه نياز دارند مناسب است. براي فعاليتهاي بيش از چند ثانيه گليكوژن ذخيره شده در سلولهاي عضلاني و براي انرژي طولاني مدت تركيب اكسيژن با مواد غذايي براي توليد ATP است. مواد غذايي كه براي اينكار بكار ميروند كربوهيداتها، چربيها و پروتئين ها مي باشند. براي انقباضهايي كه چند ساعت طول مي كشند ، چربيها مناسبترين منبع انرژي به شهار ميروند. هنگاميكه فركانس لازم براي تحريك عضله بيش از اندازه افزايش يابد اگر به حد بحراني برسد انقباظها به هم جوش مي خورند و عضله دچار حالت كزاز مي شود. علت اين امر حفظ يونهاي كلسيم در ساركوپلاسم عضله بين پتانسيلهاي عمل است.

تنوس عضلاني:

    هنگاميكه عضلات بدن در حال استراحت هستند مقدار سختي در آنها باقي مي ماند به اين انقباض باقيمانده در عضلات تنوس گويند كه توسط ايمپالسهاي صادره از مغز تشكيل مي شود.

جعود نعشي:

    جعود نعشي به حالتي مي گويند كه چند ساعت بعد از مرگ رخ مي دهد و در آن عضلات بدن بدون پتانسيل عمل منقبض و سخت مي شوند و بعد از 15 تا 25ساعت بعد از مرگ انهدام پروتئين هاي عضله باعث از بين رفتن حالت جعود مي شود.

خستگي عضلاني:

    علت خستگي عضله توليد اسيد لاكسيتك تخليه منابع ATP و PL و تخليه گليكوژن و قطع شدن جريان خود عضله اي كه درحال انقباض است نرسيدن اكسيژن و ديگر مواد غذايي از علل مهم خستگي مي باشند. ضمنا عامل از دست رفتن مايعات بدن – از دست رفتن الكتروليتهايي مانند پتاسيم و املاح – تخليه كليگوژن كبد ، اختلال در دستگاه عصبي قابل ذكر مي باشند.

كوفتگي عضلاني:

1- كوفتگي حاد :

در مدت تمرين يا بلافاصله بعد از آن بوجود مي آيد كه در نتيجه قطع جريان خون به عضله اتفاق مي افتد

2- كوفتگي تاخيري:

الف: تشنج موضعي

ب: آسيب ديدگي وترها و عضلات

خوردن ويتامين C به مدت سي روز مي تواند از بروز كوفتگيها جلوگيري كند

گرفتگي عضلاني :

ميتوان از گرما يا سرما حمام ماساژ ملايم همچنين با خوردن موز ، سبزيجات تازه، زردآلو، حبوبات بادام زميني استفاده كرد.

منابع تلخيص شدن

كتاب بيولوژي فعاليت بدني ترجمه حجت اله نيكبخت

كتاب مباني نظري ورزشي ترجمه قوام الدين جليلي و عباسعلي گائيني

كتاب فيزيولژي ورزشي ترجمه اصغر خالدان

كتاب فيزيولژي پزشكي ترجمه محمد حسين عامران

كتاب راهنماي كامل آسيب هاي ورزشي ترجمه مقصود پيري

خلاصه اي از جزوه حركت درماني

    مطالبي كه در اين جزوه با جهال و اختصار مورد بررسي قرار گرفته اند عبارتند از :

تعريف حركت درماني – اهداف حركت درماني – اثرات و نتايج حركت درماني - نكات قابل توجه در حركت درماني – تاثير حركات درماني بر عضلات و برمفاصل – منظور از حركت درماني استفاده از نرمشهاي ورزشي جهت بهبود وضع تعادل بدن و هماهنگ نمودن حركات بدن است، حركت ممكن است توسط خود شخص انجام پذيرد كه به آن حركت فعال گويند و ممكن است بوسيله و كمك شخص ديگري انجام پذيرد كه اصطلاحا به آن حركت غير فعال مي گويند.

اهداف كلي از حركت درماني عبارتند از :

1- بدست آوردن دامنه حركتي مفاصل

2- بدست آوردن انعطاف پذيري مطلوب در بافتها

3- جلوگيري از پيشرفت ضايعه مثل جلوگيري از لاغري يا آتروفي متعاقب ضايعات عصبي و عضلاني

اهداف جزئي:

1- بدست آوردن دامنه حركتي مفاصل

2- بدست آوردن انعطاف پذيري مطلوب در بافتها

3- جلوگيري از ايجاد تغيير شكل در مفاصل و عضلات

4- تقويت عضلات و بافتها

5- كاهش تورم و التهاب بافتها

6- كنترل درد فرد

حركت درماني تاثيرات عمده اي در موارد ذيل دارد:

1- فعال شدن تعداد بيشتري از واحدهاي عضله

2- افزايش گردش خون عضله

3- افزايش حجم عضله

4- افزايش قدرت عضله

5- بهبود خاصيت ارتجاعي

6- افزايش استقامت و تحمل عضله

درمورد مفاصل:

رفع سختي و سفت شدن پوست

رفع چسبندگي در كپسول مفاصل

رفع خرابي عضروف مفصلي

رفع و تقليل دردهاي شديد مفاصل

خلاصه اي از جزوه ورزش و تغذيه

مطالبي كه به اختصار مورد بررسي قرار گرفته و چكيده مشروح جزوه به شرح ذيل تقديم مي گردد

1- الفباي تغذيه در ورزشها

هميشه صبحانه بخور مطمئن باش كه تجديد نيرو كرده است.

2- اطلاعات غذايي براي دوندگان

آب دو سه ليوان + هيدارتهاي كربن + آب ميوه +‌ موز +‌كشمش +‌ غلات

3- اهميت مايعات براي دوندگان

با مصرف زياد مايعات بايد اطمينان حاصل كرد كه نياز بدن به مايعات رفع شده است

4- انتخاب مايعات براي دوندگان

براي فعاليتهاي كمتر از 90 دقيقه آب و براي فعاليتهاي بيش از 90 دقيقه مايعات هيدرات كربن دار.

5- تفاوت بين نوشيدنيهاي ايزوتونيك ، هيپوتونيك، هيپروتونيك

در نوشيدنيهاي ايزوتونيك ذرات كربن و الكتروليت با غلظت مايعات بدن يكسان است

در نوشيدنيهاي هيپوتونيك ذرات كربن و الكتروليت كمتر از غلظت مايعات بدن است.

در نوشيدنيهاي هيپروتونيك ذرات كربن و الكتروليت بيشتر از غلظت مايعت بدن است

6- اطمينان از كفايت مايعات

رنگ ادرار اگر زرد رنگ باشد نشانه اين است كه به مقدار كافي مايعات ننوشيده ايد

سردرد حكايت از كم آبي بدن دارد

7- اوقات مناسب براي نوشيدن مايعات در ورزش

قبل از احساس تشنگي آب بنوشيد در هر 20- 15 دقيقه در طول ورزش جرعه هاي كمي آب بنوشيد.

8- رفع مشكل بي آبي در طول مسابقه

قبل از مسابقه بايد آب خورد و بايد از ذخيره آب بدن مطمئن بود.

9- موارد و مواقع ممنوعيت نوشيدني

از نوشيدنيهاي الكلي و كافئين دار بايد اجتناب كرد كوكاها باعث كم آبي بدن مي شوند

نوشابه هاي گازدار باعث تورم معده مي شوند.

10- چگونگي مصرف خوراكي قبل از شروع به ورزش

قبل از دويدن بايد مايعات مغزي خورد و يك وعده غذاي كربن دار مصرف نمود.

11- نوع و تعداد دفعات مناسب براي مسابقه:

هيدراتهاي كربن با درجه بالا و مقداري پروتئين و هم چنين توجه به تجربه بدن در خصوص سازگاري انواع غذاها

12- زمان مناسب غذا قبل از مسابقه

يك وعده غذاي كامل 4 ساعت قبل يك وعده غذاي كوچك حدود 2-3 ساعت و براي غذاي مايع حدود 2 ساعت بايد در نظر گرفت.

13- نياز يا عدم نياز به هيدراتهاي كربن قبل از نيمه ماراتن

14- چگونگي خوردن و نوشيدن بعد از مسابقه

يك رژيم غذايي خوب بايد بعد از مسابقه نيز رعايت شود تا انرژي براي مسابقات ديگر فراهم شود.

15- بهترين نوشيدني براي آشاميدن بعد از مسابقه

آب پرتقال ، سيب، انگور،‌بهترين نوشيدني هستند اگر خيلي اسيدي باشند ميشود با كمي آب مخلوط كرد.

16- چه مدت بعد از مسابقه و به چه مقدار مي توان غذا مصرف نمود

غذاهاي هيدرات كربن بعد از 4 ساعت از پايان مسابقه بايد مجوز براي هر پاوند وزن بدن 5/ گرم هيدرات كربن بايد در نظر گرفت.

17- براي تجديد انرژي به چه چيزي نياز داريم

استراحت ، باعث تجديد نيرو و انرژي مي شود قبل از يك مسابقه جدي حداقل به دو روز استراحت نياز داريم

18- پياده روي براي ورزش و تفريح

پياده روي هم نياز ورزشي و هم نياز تفريحي افراد را برطرف مي سازد

19- پياده روي براي تمام سن ها

پياده روي تنها ورزشي است كه براي تمام سن ها از زن و مرد مناسب مي باشد

20- پياده روي آهسته تر و مطمئن تر براي آمادگي و كسب رضايت خاطر

پياده روي ورزشي است كه نبايد در آن تقلا و پيشي گرفتن از ديگران نمود.

21- پياده روي براي آمادگي فيزيكي

اگر پياده روي به سرعت و مطابق برنامه و جدول منظمي انجام شود توانايي بدن براي سوزاندن مواد غذايي و مصرف اكسيژن بيشتر مي شود. در نتيجه فشار خون پائين ميآيد و راندمان و كاركرد قلب و ششها افزايش پيدا مي كند و چاقي و فشار خون كمتر مي شود

22- هنگام پياده روي چه چيزي بپوشيم ؟

كفش تمريني بايد قوس داشته باشد و كفش سنگين مناسب است مثل پوتين، و رويه كفش بايد هوا را از خود عبور بدهد و در آب و هواي سرد بهتر است چند لايه لباس بپوشيد و بتدريج گرم شدن بدن لايه هاي اضافي لباس را از تن درآورد.

23- خطرهاي جزئي متحمل در پياده روي

سر بايد راست باشد، پشت صاف ، شكم تو، انگشتان راست، دستان در دو طرف آويزان و تاب بخورد. با پاشنه روي زمين آمد و با پنجه بلند شد. حركت روي پنجه ايجاد خستگي و زخم مي كند و همراه ورزش پياده روي قبلا بايد قدري نرمش كرد .

24- ورزشهاي تمريني:

    بدليل اينكه پياده روي روي عضلات معين بخصوص عضلات ساق پا نرمشي اثر دارد بدليل نمايدن ساير عضلات و ايجاد هماهنگي بايد تمرينهاي كششي و فعاليت مناسب ساير عضلات و ايجاد هماهنگي بايد تمرينهاي كششي و فعاليت مناسب ساير عضلات بايد رعايت شود

25- ميزان مسافت و سرعت پياده روي

مسافت و سرعت در پياده روي دست خود‌آدم است .ولي به پيشنهاد مي شود روزي 20 دقيقه و حداقل 4-5 مرتبه طي هفته انجام گيرد. بعدا 30 دقيقه به اين امر اختصاص داده شود بطوريكه 30 مايل در 45 دقيقه طي نمود

26- شناخت نياز بدن و پرداختن به رفع نارسائي

هنگام پياده روي در سرعت مسابقه ندهيد در صورت احساس سردرد سرگيجه ، درد، تهوع به حالت عادي برگرديد در صورت داشتن فشار خود بالا بايد قبلا از پزشك خانواده مشاوره و مجوز گرفت

/ 0 نظر / 10 بازدید